Elhuyar Hiztegia
#ElhuyarrenGomendioak

Dictionary units

Other dictionaries

Idazlagun

eu > es

1 argitu, argi(tu), argitzen

Share:

  • 1  du ad. iluminar, alumbrar, dar luz

    argi iezadazu bidea: ilumíname el camino

  • 2  du ad. brillar, resplandecer, lucir

    ilargiak zerutik argitzen du ederki: la luna brilla hermosamente desde el cielo

  • 3  du ad. [itsuak] alumbrar

    nor da itsuak argitzen dituen hori?: ¿quién es ese que alumbra a los ciegos?

  • 4  du ad. esclarecer, informar, ilustrar

    horrek ulertzen ez duzun guztia argituko dizu: ese te aclarará todo lo que no entiendas

  • 5  da/du ad. amanecer, clarear, despuntar el día

    argitzen duenean aterako gara: partiremos al amanecer

  • 6  da/du ad. [argiago bihurtu] aclarar

    ilea argitu: aclarar(se) el pelo

  • 7  da/du ad. (hed.) alegrar, animar; pasársele a alguien el mal humor

    ardoak triste daudenak argitzen ditu: el vino alegra a los que están tristes

argitu, argi(tu), argitzen *Examples are automatically obtained from dabilena

...argitu Gauzak hobeto egin zitzaketela argi dauka Juanfranek: «Gotorlekua ez da hain sendoa izan, ez. B...


...etako bakoitzak dituen alde on eta txarrak argitzeko ekintzak bultzatzen lagunduko digu eremu hori identiÃ...


...armenarekin: Zaitegik area barruan utzitako baloi argi bi errematatuz egin zituzten golak Muruak eta...


Baliteke, baina guk oso argi dugu zein zaila den hor egotea, zenbat sufritu behar den, z...


...«herri honek inoiz baino gehiago» behar duela argi utzi dutela eta gizarteak hori eskatzen duela gehitu zuen.


...--Gora-bera au argitu bear dogu, argitu . JOB.--Ikustekoa argi dago. SIMON...


...ltzen haietan, baizik eta izan zitekeenaren argi printza.


...orbeako gurutzean erakutsitako jarrera eta uniformeek argi uzten dute nor den nor eta bakoitza...


...antera atera zuenean. Egunkariak ez du argitu , ordea, Emmanuelek karguren bat eskaini ote zion eserlekuar...


...iak azaleratzen dira. Nik baikor ikusten dut. Taldeak argi dauka entrenatzailea gai dela zailtasunak gainditzeko, eta ...

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

iluminar (es)

Pantaila itzailtzeko botoia sakatu nuen momentuan argi batek denda guztia argiztatu zuen.>
www.capraalpina10

Al mismo tiempo que pulsé el botón de apagar la pantalla, una luz cegadora iluminó la tienda.
www.capraalpina10


Atzeko matrikula-plaka argiturik eraman behar denean, piztu gabe eramatea.>
beasainMerged2col

No llevar iluminada la placa posterior de matrícula siendo obligatoria la utilización de alumbrado.
beasainMerged2col


Animaliak gauez eramatea gutxi argituriko bidetik edo ikuspen gutxiko egoeran, galtzadaren erdialdetik hurbilen dagoen aldean arauzko argiak>
beasainMerged2col

Conducir animales de noche por vía insuficientemente iluminada o bajo condiciones que disminuyan la visibilidad sin llevar encendidas las luces reglamentarias hacia el lado más próximo al centro de la calzada.
beasainMerged2col


Gutxi argituriko herri barruko bidean aparkaturik dagoen ibilgailuak posizioko argiak piztu gabe izatea.>
beasainMerged2col

Vehículo estacionado en vía urbana insuficientemente iluminada no tiene encendidas las luces de posición.
beasainMerged2col


Eguzkia sartu eta sortu bitartean, herri barruan eta gutxi argituriko tarteetan, argi laburrak piztu gabe eramatea.>
beasainMerged2col

No llevar encendido el alumbrado de cruce entre el ocaso y la salida del sol por poblado insuficientemente iluminado.
beasainMerged2col

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

alumbrar (es)

eta argitu nire begirada.>
www.bizkeliza.org

y alumbra mi mirada.
www.bizkeliza.org


H.H. argi moreen magiaz estalirik | Maria eta Jose IkastetxeaMaria eta Jose IkastetxeaH.H. argi moreen magiaz estalirik – Maria eta Jose Ikastetxea>
www.mariatajose13

Alumbrados por las luces moradas | Maria eta Jose IkastetxeaMaria eta Jose IkastetxeaAlumbrados por las luces moradas – Maria eta Jose Ikastetxea
www.mariatajose13


H.H. argi moreen magiaz estalirik>
www.mariatajose13

Alumbrados por las luces moradas
www.mariatajose13

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

brillar (es)

Handik Loiolara, eta bertan topo egiten du bere zirkuluan, laster batean euskal zeru bitxian argi bereziz nabarmenduko ziren izar batzuekin: Andima Ibinagabeitia, Esteban Urkiaga "Lauaxeta", Iñaki Goenaga, Korta anaiak...>
www.euskomedia.org

Pasó a Loyola, donde pronto se adentra en un círculo en el cual conoce ciertas estrellas que brillarán relucientes en el particular parnaso vasco: Andima Ibiñagabeitia, Esteban Urkiaga "Lauaxeta", Iñaki Goenaga, los hermanos Korta...
www.euskomedia.org


Eta gizarte horietan ere, noizean behin, argi bereziko izarrak dirdira jartzen zaizkigu, euren intentsitate osoz bideko zehazkizunak markatzen dituztenak.>
www.euskonews.com

Y en esas sociedades, a veces, existen algunas estrellas que brillan con una luz especial y nos marcan con toda su intensidad los detalles del camino.
www.euskonews.com

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

lucir (es)

Goiza behe lainoaz argitu zuen arren, goiz erditik aurrera eguzkia izan zen nagusi.>
www.ermua.es

La mañana amaneció con niebla y temperatura fresca, pero no tardo en lucir el sol.
www.ermua.es

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

esclarecer (es)

Testuinguruak beharrizan gisa hurrengoak bezalako arlo ugariak desberdindu behar ditu: bere geografia hedapena, bere koreografiak, historia, ekonomiarekiko harremana, sinesmenak, erlijioa, eta dantzen eta urratsen esanahia eta zentzua argitzen lagungarri izan ditzakegun beste elementu batzuk ere.>
www.euskomedia.org

El contexto tiene por necesidad diferenciar diversos aspectos, como son: su extensión geográfica, sus coreografías, su historia, su relación con la economía, las creencias, la religión, y otros elementos que puedan ayudar a esclarecer el sentido y significado de las danzas y sus pasos.
www.euskomedia.org

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

informar (es)

Azkenik, esan dezagun 2010eko premia larriko deialdiari dagokionez, Euskaletxeak.net webguneak adierazi duela Abenduaren 21ean emango dela argitara, argituz hori kontuan hartuz eta "aipatu bi deialdien onarpenak ehuneko ehunean aldez aurretik bildu izan ahal ezin direlarik, eta gainean ditugun eguberri egunak kontuan harturik, bi deialdion ordainketak ezin izango dira hasi argitalpenetik hamabost egun pasatu arte, beraz ez dirudi urtarrilaren erdialdearen aurretik jaso ahal izango direnik dirulaguntzok".>
www.euskalkultura.com

Sobre la Resolución de adjudicación de ayudas de extrema necesidad, asimismo del 2010, informa Euskaletxeak.net que se publicará en el BOPV el 21 de diciembre de 2010, especificando que "al no haberse podido recabar el 100% de las aceptaciones de ambas convocatorias con antelación, y teniendo en cuenta las próximas festividades navideñas, los trámites para los pagos de ambas convocatorias no podrán iniciarse hasta pasados 15 días de las fechas respectivas de publicación, lo que implica que es improbable que se reciban las subvenciones antes de mediados del próximo mes de enero".
www.euskalkultura.com


Laburbilduz, aurrekari historikoen arabera, baieztatu liteke testamenturik gabeko oinordetzan jatorriz familiakoak diren ondasunak itzultzeko arau soil bat ez ezik, Pirinioetako sistema juridiko gehientsuenak argitzen zituen benetako printzipio juridikoa zela oinetxekotasuna iraganean. Horren ondorioz, ondasun horien gaineko jabetza-estatutu berezia sorrarazten zen; hau da, familiako ondasunak eskuz aldatzeko egintzetan, oro har, parte hartzeko bokazioa dute ahaideek eta horretarako zenbait eskubide, ahalmen eta botere juridiko emango zaizkie, testamenturik gabeko oinordetzaren eremutik harantzago beste eremuetan ere balia ditzaketelarik eskubide, ahalmen eta botere horiek.>
www.euskomedia.org

En resumen, parece lícito aseverar, a la luz de los antecedentes históricos, que la troncalidad constituyó, en el pasado, no una simple regla de devolución intestada de los bienes de origen familiar, sino un verdadero principio jurídico que informaba la mayor parte de los sistemas jurídicos pirenaicos y que comportaba el nacimiento de un peculiar estatuto propietario en relación a dichos bienes; es decir, la existencia de una vocación generalizada a los parientes en lo referente al tránsito de los inmuebles familiares implicaba la atribución a éstos de una serie de derechos, facultades y poderes jurídicos que iban mucho más allá del limitado marco de la sucesión abintestato.
www.euskomedia.org

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

ilustrar (es)

Azterlan honetan, bere produkzio plastiko eta literarioen eta haren existentziaren gorabehera batzuen –konstelazio edipikoa, emigrazioa, depresioak eta gerra ondoko euskal abangoardia eta politikarekiko konpromisoa–arteko harremanak argitzen saiatzen gara.>
www.eusko-ikaskuntza.org

En el presente trabajo se intenta ilustrar la relación entre sus producciones plásticas y literarias con algunos avatares de su existencia, como la constelación edípica, la emigración, sus depresiones y el compromiso con la vanguardia y la política vascas de la generación de la postguerra.
www.eusko-ikaskuntza.org

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

amanecer (es)

Denbora zen argitu zuela eta gidei jarraitzeko presiorik jada ez genuen.>
www.capraalpina10

Hacía tiempo que amaneció y ya no teníamos la presión de tener que seguir a algún guía.
www.capraalpina10


Bide zabal eta galduezin batetik goaz, ez alperrik Bayssellance aterpetxera (2651 m.) doana da, baina bertara iritsi aurretik eta ezkerrera biratuz, zuzenean glaziarrera sartzen gara. Eguna argitzen hasia da eta dagoeneko lehen eguzki izpiek igotzeko asmotan goazen gailurrak gorritzen hasi dira. Denborarik galdu gabe kranpoiak janzten ditugu eta igotzen hasten gara aurkitzen ditugun pitzadurak saihestuz.>
www.capraalpina10

El camino es muy ancho y bien marcado, no en vano es el de ascenso al refugio de Bayssellance (2651 m.), pero antes de llegar hasta él giramos a nuestra izquierda y entramos directamente al glaciar. Esta amaneciendo y el sol ya se ve reflejado en las cimas a las que nos dirigimos. Sin perder tiempo nos colocamos los crampones y comenzamos la ascensión evitando las grietas que nos encontramos a nuestro paso.
www.capraalpina10


Ez zait batere erraza egiten bikotea segitzea eta estropuz besterik ez dut egiten. Eskerrak ez dela denbora asko falta eguna argitzen hasteko eta horrek lasaitzen nau.>
www.capraalpina10

No me es nada fácil seguirles y no hago más que tropezar, menos mal que pronto amanecerá y eso me alivia un poco.
www.capraalpina10


Eguna argitu du baina zaku barruan murgildurik jarraitzen dugu, inork ateratzeko ausardiarik ez du.>
www.capraalpina10

Una vez amanece nos mantenemos embutidos en el saco, nadie se atreve a salir de él.
www.capraalpina10


Ishinca bailaran egun berri bat argitu zaigu, gaur bereiziki oso hotza.>
www.capraalpina10

Amanece un nuevo día en la quebrada Ishinca, que hoy es especialmente frío.
www.capraalpina10

More examples
*Examples are automatically obtained from dabilena

argitu (eu)

aclarar (es)

1970ean UNESCOk ingurumen-hezkuntza honelaxe definitu zuen: "gizakiaren eta bere kulturaren eta inguru fisikoaren arteko erlazioa ulertu eta hautemateko beharrezkoak diren trebetasunak eta jarrerak sustatzeko asmoz, balioak onartu eta kontzeptuak argitzen dituen prozesua da.>
www.ermua.es

La UNESCO definió en 1970 la educación ambiental como “el proceso que consiste en reconocer valores y aclarar conceptos con objeto de fomentar destrezas y actitudes necesarias para comprender y apreciar las interrelaciones entre el hombre , su cultura y su medio físico.
www.ermua.es


Ondorioz, lurzorura argi gehiago iristen zen eta honek abereentzako larrredien hazkuntza ekarri zuen.>
www.errenteria.net

Una vez aclarados se produce la llegada de más luz al suelo que permite un crecimiento de pastos que son utilizados por el ganado.
www.errenteria.net


Jabekideen erkidegoei higiezinen jabetzako eragileen bilera izateko aukera emango zaie; horretarako, Etxebizitza, Herri Lan eta Garraio Sailak hitzarmen bat sinatu du, eta hitzarmen horren arabera, eragileek hitz eman dute bilerak egingo dituztela jabekideen zalantzak argitzeko eta, interesdunak nahi izanez gero, gestioak egiteko, eskatzaileei kudeaketa-gastuak kobratu gabe.>
www.etxebide.euskadi.net

Reuniones presenciales en las Comunidades de Propietarios afectadas con los Agentes de la Propiedad Inmobiliaria (APIs), para lo cual, el Departamento ha firmado un Convenio por el que se comprometen a acudir y mantener reuniones en las que aclarar cualquier duda y gestionar, en el caso de que el interesado así lo decida, las solicitudes, sin gastos de gestión para los solicitantes.
www.etxebide.euskadi.net


Modu horretako zalantzarik ez baduzu, baina arduratzen zaituen zerbait badago, edota gaiaren inguruko informazioa nahi baduzu ez zaitez atzera geratu eta argitu zure zalantzak.>
www.euskadi.net

Y si no se trata de nada de eso... pero te preocupa, te interesa o te mueres por saber otras cosas de "éstas"? No te quedes atrás y aclara tus dudas.
www.euskadi.net


Hori argitzen saiatuko gara pausuz pausu.>
usabalbuletina19

Intentamos aclararlo paso por paso.
usabalbuletina19

More examples

2 argitu

Share:

  •  izond. inteligente; ingenioso, -a, sagaz, de claro entendimiento

    mende honetako gizon argituenetarik bat: uno de los hombres más inteligentes de este siglo

argitu *Examples are automatically obtained from dabilena

...argitu Gauzak hobeto egin zitzaketela argi dauka Juanfranek: «Gotorlekua ez da hain sendoa izan, ez. B...


...etako bakoitzak dituen alde on eta txarrak argitzeko ekintzak bultzatzen lagunduko digu eremu hori identiÃ...


...armenarekin: Zaitegik area barruan utzitako baloi argi bi errematatuz egin zituzten golak Muruak eta...


Baliteke, baina guk oso argi dugu zein zaila den hor egotea, zenbat sufritu behar den, z...


...«herri honek inoiz baino gehiago» behar duela argi utzi dutela eta gizarteak hori eskatzen duela gehitu zuen.


...--Gora-bera au argitu bear dogu, argitu . JOB.--Ikustekoa argi dago. SIMON...


...ltzen haietan, baizik eta izan zitekeenaren argi printza.


...orbeako gurutzean erakutsitako jarrera eta uniformeek argi uzten dute nor den nor eta bakoitza...


...antera atera zuenean. Egunkariak ez du argitu , ordea, Emmanuelek karguren bat eskaini ote zion eserlekuar...


...iak azaleratzen dira. Nik baikor ikusten dut. Taldeak argi dauka entrenatzailea gai dela zailtasunak gainditzeko, eta ...

More examples